Technische ruimte
Stalen wandkast
Gesloten kast met montageplaat en wartelplaat. De benodigde afmetingen en DIN-railindeling volgen uit de definitieve componentkeuze.
Elektramat: Rittal AX 1050000Situatieschema
Bak 1
Bak 2
Bak 3
Bak 4
Geen laadpunt gepland
Achtertuin / dak parkeergarage
Kabelroute (meterkast → doorvoer in bak)
Stuurkabel 24 VDC (KH → relais)
Noodstopknop
Technische ruimte (BMI + relais)
⚡ Laadpaal in gebruik
⚡ Laadpaal ter voorbereiding
Noodstop
Uitschakelspoel met BMI-koppeling — uitgewerkt voorbeeld voor één technische ruimte
Het overzicht bovenaan toont de noodstop vereenvoudigd: een knop per bak en twee technische ruimtes met BMI + relais. Hieronder is één technische ruimte (bak 2, groen) volledig uitgewerkt. Hier komen de voedingskabels van bak 1 (blauw) én bak 2 (groen) samen binnen. Het schema laat alle onderdelen zien: de noodstopknop, het centrale relais, de BMI-koppeling, de SELV-voeding en de uitschakelspoel in elke meterkast.
Belangrijk: ook de (na 1/01/2024 aangelegde) laadpunten in de Ketelhuizen vallen onder dezelfde verplichting. In het voorbeeld is daarom Ketelhuis 2 nr. 5 meegenomen — die meterkast krijgt net zo goed een uitschakelspoel aan dezelfde stuurkabel.
Gekozen aanpak: uitschakelspoel (energize-to-trip)
De stuurkabel (2×2,5 mm², 24 VDC) staat in rust spanningsloos. Bij activering van de noodstopknop of een BMI-alarm stuurt het veiligheidsrelais een DC-geschikte vermogensschakeltrap aan. Die levert gelijktijdig 24 VDC aan de uitschakelspoel in elke meterkast. De spoel trekt de automaat mechanisch uit — de laadpaal valt spanningsloos.
Componenten per garage: noodstopknop (paddestoel ø40 mm, IP54, zelfvergrendelend, label "NOODSTOP LAADPALEN") · 2-kanaals veiligheidsrelais 24 VDC (PLc/SIL 1, handmatige reset) · activeringsvoeding minimaal 24 VDC/25 A met aantoonbare reserve (24 VDC/30 A aanbevolen) · DC-geschikte vermogensschakeltrap · individueel gezekerde uitgang per woning · BMI-koppeling potentiaalvrij NC-contact. Per huishouden: vierpolige installatieautomaat 3P+N 16 A (karakteristiek volgens laadpaalfabrikant en installatieberekening) + passende uitschakelspoel 24 VDC + stuurkabel 2×2,5 mm² LIYY (meegetrokken in zelfde mantelbuis als voedingskabel). BMI-koppeling uitvoeren in afstemming met NEN 2535-gecertificeerde installateur.
Verplichte afschakelvoorziening voor laadpunten — art. 4.230a Bbl
Conclusie: De noodstopverplichting geldt ook voor laadpalen die ná 1 januari 2024 in een bestaande VvE-parkeergarage zijn bijgeplaatst.
Art. 4.230a Bbl
staat in het nieuwbouwhoofdstuk, maar wordt via art.
5.21d Bbl
van overeenkomstige toepassing verklaard zodra nieuwe laadpunten worden geïnstalleerd.
Wat verplicht de wet?
Art. 4.230a Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving) eist twee dingen:
- Lid 1 — Afschakelvoorziening: een voorziening waarmee alle laadpunten voor elektrische voertuigen tegelijkertijd kunnen worden uitgeschakeld (bijv. een handmatige noodstopknop).
- Lid 2 — Informatieplicht: bij de toegang van de parkeergarage moet kenbaar zijn hoe de afschakelvoorziening is uitgevoerd en waar de laadpunten zich bevinden.
De officiële IPLO-interpretatie (Rijkswaterstaat/Rijksoverheid) bevestigt dat een eenvoudige handmatige noodstop volstaat — de wet schrijft geen specifieke uitvoering voor.
De schakel: art. 5.21d Bbl
Hoewel art. 4.230a formeel onder het nieuwbouw-hoofdstuk valt, bepaalt art. 5.21d Bbl: het installeren van laadpunten in een bestaande parkeergarage wordt beschouwd als een verbouwactiviteit, waardoor de nieuwbouweisen 4.230a én 4.199 (NEN 1010, mode 3/4) van toepassing worden. Dit staat ook expliciet in de nota van toelichting (Staatsblad 2022, 360).
Geldt voor laadpunten geplaatst
na 1-1-2024
Grondslag
Art. 4.230a via 5.21d Bbl
Uitvoering noodstop
Vrije keuze
Handhaving
Gemeente
Nieuw laadpunt ná 1-1-2024
→ art. 5.21d Bbl (verbouwactiviteit)
→ art. 4.230a lid 1: noodstop vereist
→ art. 4.230a lid 2: informatie bij ingang
→ art. 4.199: NEN 1010 / mode 3 of 4
→ art. 5.21d Bbl (verbouwactiviteit)
→ art. 4.230a lid 1: noodstop vereist
→ art. 4.230a lid 2: informatie bij ingang
→ art. 4.199: NEN 1010 / mode 3 of 4
Wat dit voor De Loodsen & Ketelhuizen betekent
| Situatie | Noodstop verplicht? | Toelichting |
|---|---|---|
| Laadpunten geplaatst vóór 1-1-2024 | Nee | Art. 4.230a geldt niet met terugwerkende kracht; art. 5.4 lid 4 Bbl. |
| Laadpunten geplaatst ná 1-1-2024 | Ja | Verbouwactiviteit triggert art. 5.21d → 4.230a. Geldt ongeacht aansluiting (eigen meterkast of collectief). |
Bronnen: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) · IPLO.nl · Staatsblad 2022/360 · NIPV · Brandweer Nederland · RVO.nl laadinfrastructuur
Kabel-lengte-calculator
Kabellengte per woning op basis van route-elementen
Klik op een deelnemend huisnummer in het schema, in de bewonerslijst of hieronder. De calculator laat per woning zien welke vaste delen gelijk blijven en welke afstanden verspringen richting boorgat en parkeerplaats. De kleuren in het kabeltrace volgen dezelfde onderdelen als in de tabel hieronder.
| Onderdeel | Type | Afstand | Toelichting |
|---|
Materialen & kosten
Wat kost het mij als bewoner?
Stel de vijf kostenposten in met de schuifregelaars en zie direct wat jouw totaal wordt. De individuele kosten betaal jij zelf; de gedeelde kosten worden opgesplitst over alle deelnemers. Bedragen zijn stelposten incl. btw — geen uitvoeringsofferte.
Niet meegenomen: meterkastwerk, eventuele netverzwaring, keuring, onvoorziene obstakels, brandveiligheidsmaatregelen en abonnementskosten. Gangpadgraafwerk gebaseerd op openbare richtprijzen: €40–€60/m bij Drixes en €50–€75/m bij VolleBakStroom. Boring gebaseerd op VVE-raming €2.000–€4.000 voor 4 boringen totaal. Laadpaalprijs gebaseerd op online prijsankers van 2 april 2026.
Budget-veilige materiaalraming voor 11 deelnemende huishoudens
Uitgangspunt voor deze ruwe lijst: 1 afzonderlijke voedingskabel per huishouden. In plaats van een vlakke aanname van 44 meter per kabel is hier gerekend met een route-inschatting per woning: een vaste basis van circa 28 meter van meterkast via woning en tuin naar het gangpad, plus een variabel deel afhankelijk van de afstand tot het boorgat van de eigen bak en de afstand van dat boorgat naar de parkeerplaats en laadpaal. Met de ingemeten routes voor De Loodsen 12, 14 en 16 geeft dat nu een bandbreedte van ongeveer 36 tot 57,5 meter per huishouden, samen circa 509 meter totaal voor 11 deelnemende huishoudens.
| Aantal | Onderdeel | Toelichting | Indicatie prijs | Subtotaal |
|---|---|---|---|---|
| 11 | Slimme laadpaal (bijv. Zaptec Go 2, 22 kW) | Eén laadpaal per deelnemend huishouden; met dynamisch laden en load balancing. | €889 / stuk | €9.779,— |
| 11 | Extra 3-fasegroep in meterkast (3P+N 16 A) | Elke woning heeft een dedicated vierpolig beveiligingstoestel voor 11 kW nodig. Aardlekbeveiliging: type B, of type A wanneer de laadpaal aantoonbaar geïntegreerde 6 mA DC-detectie heeft; definitieve keuze volgens fabrikant en installatieberekening. | Op offerte | Op offerte |
| 3 | Geperforeerde kabelgoot 60x100 mm, 3 m | Plafond- en muurtraject in de parkeergarage, kleiner en goedkoper dan 300 mm breed. | €36,24 / stuk | €108,72 |
| 2 | Koppelstuk voor kabelgoot | Voor de verbinding tussen de drie gootdelen. | €2,19 / stuk | €4,38 |
| 1 | 90° bocht 60x100 mm | Overgang van plafond naar muur richting laadpunt. | €19,29 / stuk | €19,29 |
| 4 | Plafondbeugel, inschuifbeugel en draadstang | Ophanging om de 1,5 tot 2 meter. | €15,19 / set | €60,76 |
| 2 | Wandconsole | Ondersteuning op het verticale stuk langs de muur. | €2,83 / stuk | €5,66 |
| 3 x 4 m | Slagvaste installatiebuis 32 mm | Voor het laatste beschermde muurtraject van kabelgoot naar laadpaal; op maat af te korten. | €19,97 / 4 m | €59,91 |
| 9 | Omega zadel / buisbeugel 32 mm | Bevestiging van de slagvaste buis op de muur, indicatief circa 3 beugels per daling. | €1,08 / stuk | €9,72 |
| 1 | Deksel 100 mm, 3 m | Bescherming op het bereikbare muurdeel. | €20,19 / stuk | €20,19 |
| 1 | Eindplaat / overgangsstuk | Nette afsluiting aan het einde van de goot. | €6,56 / stuk | €6,56 |
| 11 routes, samen ca. 509 m |
YMvK-as grondkabel 5x10 mm²
(conservatief) YMvK kabel 5x10 mm² (budget, alleen waar toegestaan) |
Elf afzonderlijke routes naar elf laadpunten; huidige kabellengtes variëren van circa 36 tot 57,5 meter per huishouden. | €18,77 / m of €12,14 / m | €9.553,93 of €6.179,26 |
| 1 x 50 m | Mantelbuis 75 mm met trekdraad | Voor het ondergrondse deel onder tuin en pad. | €172,53 / rol | €172,53 |
| 3 | Wartel M40 met contramoer | Kabelinvoer naar laadpaal of aftakdoos. | €4,76 / set | €14,28 |
| 2 | Aardingsklem / potentiaalvereffening | Voor de metalen kabelgoot en verbindingen. | €10,36 / stuk | €20,72 |
| Totaal materiaal incl. laadpalen en meterkastwerk, excl. graafwerk en boren | €20.331–€20.661 conservatief €16.956–€17.286 budget |
|||
Deze stukslijst is bedoeld als bestuurlijke en financiële indicatie. Definitieve keuze voor kabeltype, bevestigingsmateriaal, type aardlekautomaat en brandveiligheidsdetails hoort bij de uitvoerende installateur. Prijzen zijn indicatief en geraadpleegd op 2 april 2026.
Gebruikte route-lengtes per huishouden: De Loodsen 4 38 m, 6 36 m, 12 56 m, 14 51,5 m, 16 57,5 m, 18 49 m, 20 41 m, 24 41 m, 28 49 m, 30 41 m, 36 49 m. De routes voor 12, 14 en 16 zijn ingemeten; de overige zijn nog bestuurlijke inschattingen op basis van de schematische route.
Huishoudelijk reglement
Voorgestelde aanvullingen — veiligheid elektrische voertuigen
Vergelijkbare VVE's hebben hun reglement aangevuld met praktische veiligheidsregels voor elektrische voertuigen. Onderstaande bepalingen zijn een voorbeeld — nog niet vastgesteld, een ALV-besluit is hiervoor nodig. Ze gelden voor alle elektrische en hybride voertuigen (auto's, fietsen, steps, brommers/scooters).
Na een ongeluk of aanrijding
Is een elektrisch voertuig betrokken bij een ongeluk, omgevallen of aangereden, zou het minstens 24 uur niet in de parkeergarage mogen worden geparkeerd — vanwege mogelijke accuschade. De accu zou door een professional moeten worden gecontroleerd; het bestuur kan rapport of factuur opvragen.
Opladen na een ongeluk
Een mogelijk beschadigd voertuig zou niet in de garage mogen worden opgeladen. Eerst buiten opladen (op voldoende afstand van bebouwing). Nadat dit zonder problemen is verlopen, zou het voertuig 24 uur later weer in de garage mogen worden opgeladen en geparkeerd.
Plattegrond voor de brandweer & noodknop
Denkbaar is een plattegrond bij de garagesingang met de plekken van elektrische voertuigen, zodat de brandweer snel geïnformeerd is. Bewoners melden structureel EV-gebruik bij het bestuur. De noodknop bij de garagetoegang zou eveneens in het reglement verankerd kunnen worden, inclusief een boetebepaling bij misbruik (vergelijkbaar met artikel 11 van het boetereglement).
Kabelverlies
Waarom "lange kabels geven grote verliezen" hier geen sterk bezwaar is
Het oude argument uit 2019 stelde dat een kabel van woning naar laadpunt te veel stroom zou "wegstoken". Fysisch klopt dat alleen als de kabel te dun is gekozen of als men zonder concrete berekening redeneert. Bij een normale VVE-opzet met een correct gedimensioneerde koperkabel zijn de verliezen klein.
R = ρ · L / A
Pverlies = 3 · I² · R
ΔV = √3 · I · R
Hierbij is ρ ≈ 0,0175 Ω·mm²/m voor koper, L de enkele route van meterkast naar laadpunt, A de aderdoorsnede en I de stroom per fase. Voor 3-fase 11 kW laden geldt: I ≈ 11.000 / (√3 · 400) ≈ 16 A.
Voorbeeldauto
15.000 km/jaar
Verbruik
17 kWh / 100 km
Laadenergie per jaar
2.550 kWh
Stroomprijs
€0,26 / kWh
Jaarlijkse laadkosten zonder kabelverlies
€663
Referentie
3-fase 11 kW
| Kabellengte | Koperkabel | Vermogensverlies | Spanningsval | Extra stroom / jaar | Extra kosten / jaar |
|---|---|---|---|---|---|
| 25 m | 6 mm² | 55 W = 0,50% | 0,50% | 12,8 kWh | €3,32 |
| 50 m | 6 mm² | 110 W = 1,00% | 1,00% | 25,6 kWh | €6,65 |
| 80 m | 6 mm² | 176 W = 1,60% | 1,60% | 40,9 kWh | €10,64 |
| 80 m | 10 mm² | 106 W = 0,96% | 0,96% | 24,5 kWh | €6,38 |
Conclusie: zelfs bij een lange route van 50 tot 80 meter gaat het grofweg om 1% tot 1,6%
extra energieverbruik, oftewel ongeveer €7 tot €11 per auto per jaar.
Dat is geen "groot vermogensverlies". Bij een wat dikkere kabel daalt dit alweer richting 1% of lager.
Praktisch betekent dit: het oude bezwaar is geen goed besluitvormingsargument op zichzelf. Het echte ontwerpvraagstuk is kabeldoorsnede, laadvermogen en load balancing. Bij een correct ontworpen 3-fase installatie zijn kabellengteverliezen klein vergeleken met de totale laadkosten en meestal ook kleiner dan de normale laadverliezen in elektronica en batterijconditionering.
Aanpakken & Kostenramingen
Hieronder staan alle onderzochte aanpakken voor laadinfrastructuur in de garages van De Loodsen en de Ketelhuizen. Per aanpak is kort beschreven wat de aanpak kenmerkt en wat de kostenposten zijn zoals ze in de offertes worden genoemd. Alle bedragen zijn exclusief BTW tenzij anders vermeld. Prijzen zijn indicatief — offertes van 2023 zijn verlopen.
1. Van Dunschoten Elektrotechnisch Bureau
Offerte 13 juni 2023 · Projectnr. 2023-083 · Status: verlopen
Klassieke aanpak met centrale infrastructuur via kabelgoten in beide garages. Per 2 parkeerplaatsen een voedingskabel (5×2,5 mm² YMVK) en netwerkkabel (Cat6) in een kabelgoot langs de betonwand. Load balancing via Cat6-netwerk, Socomec E27 kWh-meters met TCP/IP en het e-flux back-office platform. Laadpalen: Alfen Single Pro-line.
| Kostenpost | Specificatie | Bedrag (excl. BTW) |
|---|---|---|
| Deel 1 — Infrastructuur | Kabelgoottracé 80 m (120 mm met scheidingsschot), 18 aansluitpunten 400/230V 3N~/16A, 18 Cat6-aansluitingen, 2 verdelers (125A hoofdschakelaar, aardlekautomaten, Socomec E27 kWh-meters, overspanningsbeveiliging), 2 patchkasten (24-voudig), digitaal tekenwerk | €21.430 |
| Deel 2 — Laadstation (stuksprijs) | Alfen Single Pro-line, max 11 kW, RFID, montage op betonwand | €1.910 /stuk €1.815 bij ≥4 stuks (−5%) |
| Back-office (e-flux) | Instelling inbegrepen; abonnementskosten doorlopend | ~€5/mnd per actieve paal |
| Niet inbegrepen: nutsvoorzieningen (3×80A Liander), brandweereisen, BTW | ||
Infra per plek: €21.430 ÷ 18 = €1.190 excl. BTW. Geldigheidsduur offerte was 3 maanden.
2. Schimmel Elektrotechniek
Offerte 19 juni 2023 · OF230170 (A) & OF230171 (B) · Status: verlopen
Vergelijkbare aanpak als Dunschoten — kabelgoten, verdelerinrichting, Alfen laadpalen — maar met twee varianten. Voorstel A: 8 plekken (1 garage). Voorstel B: 18 plekken (beide garages). Beide inclusief laadpalen, load-balancing licenties en vermogenschakelaar voor brandweerafschakeling. BMI-werkzaamheden waren niet opgenomen.
| Kostenpost | Voorstel A (8 plekken) | Voorstel B (18 plekken) |
|---|---|---|
| Kabelgoot 200 mm incl. hulpstukken (~55 m) + boren doorvoeringen | €6.602 | €6.602 |
| Aansluitpunten laadstation 11 kW (5×4 mm²) | €2.955 (8 st) | €8.203 (18 st) |
| Data-aansluiting Cat6 S/FTP | €1.293 (8 st) | €4.463 (18 st) |
| Alfen Eve Single Pro-Line 11 kW + RFID | €12.719 (8 st) | €28.618 (18 st) |
| Load Balancing licentie (Alfen) | €1.432 (8 st) | €3.222 (18 st) |
| Verdeelinrichting (aanpassen, hoofdschakelaar 80A, aardlekautomaten, vermogenschakelaar 125A) | €4.500 | €6.589 |
| Totaal excl. BTW | €65.495 | €93.691 |
| Totaal incl. BTW | €79.249 | €113.366 |
Inclusief laadpalen; Dunschoten geeft infra en palen apart. Schimmel adviseert ook e-flux als back-office.
3. Den Butter Techniek
Offerte 12 juni 2025 · OF25165 · Project P250093 · Status: actueel (30 dagen geldig)
Meest recente en meest complete offerte — specifiek voor de Ketelhuizen garages P1 en P2. Onderscheidend: bevat KNX-besturingssysteem voor load balancing (i.p.v. puur Cat6/e-flux), centrale brandweerafschakeling (bij hellingbaan + koppeling met brandmeld/ontruimingsinstallatie), en voorbereiding voor woningen die nog geen laadpaal hebben. Heeft zelf Liander-verzwaring en KPN-glasvezel al aangevraagd.
| Kostenpost | P1 | P2 |
|---|---|---|
| Vervangen/aanpassen verdeelinrichting CVZ | €4.750 | €5.011 |
| Kabelgoottracé (150 mm, 90 m) | €5.543 | €5.543 |
| Voedingskabels CVZ → parkeerplaats | €3.800 (8 st) | €4.750 (10 st) |
| Load balancing bekabeling (KNX + UTP + switch + stroommeting) | €4.240 | €5.300 |
| Centraal afschakelen (brandweerschakelaar + afschakeling CVZ-palen + woningpalen) | €9.420 | €9.564 |
| Data bekabeling (internet, patchkast, switch) | €3.332 | €3.332 |
| Betonboringen + brandwerende doorvoeringen | €990 | €990 |
| Centraal besturingssysteem (KNX apparatuur + programmering) | €3.877 | €3.877 |
| Subtotaal per garage | €35.952 | €38.367 |
| Kostenpost | Bedrag (excl. BTW) |
|---|---|
| Totaal P1 + P2 | €74.319 |
| Algemene kosten (werkvoorbereiding, projectbegeleiding, tekenwerk, coördinatie Liander/KPN) | €5.890 |
| Af: engineeringskosten (bij opdracht) | −€2.500 |
| Totaal excl. BTW | €77.709 |
| Per gebruiker/aansluiting op CVZ (excl. laadpaal) | €2.390 |
| Individuele kosten per laadpaal | Bedrag (excl. BTW) |
|---|---|
| Alfen laadpaal enkelvoudig max 11 kW incl. montage, invoeren, programmeren, inbedrijfstellen | stuksprijs in offerte (separaat) |
| Voedingskabel kabelgoot → parkeerplaats | in offerte (separaat) |
| Data bekabeling load balancing + internet | in offerte (separaat) |
Kosten Liander-verzwaring en KPN-glasvezel zijn aangevraagd maar nog niet bekend. Laadpaal-stuksprijs staat apart in de bijlagen.
4. Liander — Netverzwaring
Offerte 13 juni 2025 · Offertenr. 3374187 · Aangevraagd via Den Butter
Geen installateur-aanpak maar een noodzakelijke randvoorwaarde voor alle bovenstaande opties. De huidige aansluiting is onvoldoende voor grootschalig laden. Liander verzwaart de aansluiting naar 3×80A. Wachttijd in regio Hilversum: circa 1,5 jaar.
| Kostenpost | Bedrag |
|---|---|
| Verzwaren elektriciteitsaansluiting 3×25A → 3×80A | €225,52 excl. BTW |
| BTW 21% | €47,36 |
| Totaal incl. BTW | €272,88 |
Dit bedrag is per aansluiting (P1 of P2). Extra jaarlijkse netwerktariefstijging: €1.000–€4.000/jaar afhankelijk van eindvermogen. VVE moet zelf mantelbuizen aanleggen indien nodig.
5. Laadsnel — Concessiemodel (huur) & Koopvariant
Offertes april & oktober 2023 · Status: verlopen
Full-service model in twee varianten. De huurvariant (180 maanden concessie): VVE investeert niets, Laadsnel legt de ringleiding (vlakbandkabel) aan, blijft eigenaar en rekent af via opslag op stroomkosten. De koopvariant: VVE koopt de infra en laadpunten, Laadsnel verzorgt beheer en onderhoud. Beide gebruiken Zaptec/Easee laadpunten op een vlakbandkabel (ringleiding, max 80A per kabel).
| Kostenpost | Huurvariant (180 mnd) | Koopvariant |
|---|---|---|
| Infrastructuur (verdeler, voedingskabels, nooduitschakeling, internet-voorbereiding) | €0 (inbegrepen in concessie) | €25.550 (€2.100 verdeler + €23.450 bekabeling) |
| Load balancers (2 st) | €0 (inbegrepen) | €1.050 |
| Laadpunt (Zaptec Pro 22 kW, montage, aansluiting, RFID) | €250 borg per paal (terugbetaald na contract) | €1.900 /stuk |
| Beheer (verrekening, facturatie, updates) | Inbegrepen via opslag €0,05/kWh | €0,05/kWh |
| Onderhoud Comfort | Inbegrepen | €71,40/paal/jaar (€5,95/mnd) |
| Onderhoud Luxe (optioneel) | — | €119,40/paal/jaar (€9,95/mnd) |
| Vast laadsnoer Type 22 kW 4 m (optioneel) | — | €293 /stuk |
| Meerprijs montage op paal (grond/plafond) | — | €822 /stuk |
Huurvariant: geen investering, maar 15 jaar geen controle op infra/kosten/kwaliteit.
Na 180 maanden opnieuw contracteren.
Koopvariant: VVE is eigenaar. Totaal basisinfra + 3 laadpunten ≈ €32.300 excl. BTW. Netverzwaring en BMI-koppeling niet inbegrepen.
Koopvariant: VVE is eigenaar. Totaal basisinfra + 3 laadpunten ≈ €32.300 excl. BTW. Netverzwaring en BMI-koppeling niet inbegrepen.
6. DIY — Zelf aanleggen (Loodsen-bewonersvoorstel)
Voorstel bewoner · april 2026 · Status: concept
Alternatieve aanpak specifiek voor De Loodsen: iedere bewoner trekt een eigen kabel (YMvK-as 5×6 mm² + UTP Cat6) vanuit de eigen groepenkast door kruipruimte → tuin → achterpad → garagemuur → plafond naar parkeerplaats. Voeding komt van de eigen meter, niet van een collectief punt. Het achterpad wordt per ingang (4–5 huizen) in een weekend opengelegd. De laadpaal sluit aan op de BMI onder dezelfde voorwaarden als de Ketelhuizen.
| Kostenpost | Bedrag per huishouden | Toelichting |
|---|---|---|
| Kabels (YMvK-as 5×6 mm² + UTP Cat6 outdoor) | Variabel (~€100–€200) | Afhankelijk van afstand (55–75 m). Zelf bestellen |
| Tuinwerkzaamheden (sleuf 50 cm, gaten boren, kabel leggen) | €600 (laten doen) / €0 (zelf) | Inclusief bestrating en doorvoering fundering |
| Achterpad openleggen, sleuven, gaten boren garagemuur, kabel bevestigen plafond | €600 (als iedereen meedoet) | Totaal €2.400–€3.000 per ingang, gedeeld door 4–5 huizen |
| Aansluiten op groepenkast (elektricien) | €250–€300 (verwacht) | Nog te bevestigen |
| Totaal per huishouden (laten doen) | ~€1.200 + kabels | Excl. laadpaal en BMI-aansluiting |
| Totaal per huishouden (max. zelf doen) | ~€600 + kabels | Excl. laadpaal, BMI, aansluiting groepenkast |
Elk huishouden laadt op de eigen meter — geen collectieve stroomverrekening nodig.
De laadpaal (bijv. Easee, met modules uitbreidbaar naar 2 voertuigen) en BMI-aansluiting zijn apart.
Dit voorstel kan naast een collectieve oplossing bestaan en biedt ook bewoners zonder EV
een toekomstige aansluitmogelijkheid (of een stopcontact om de auto te stofzuigen).
Planning: 4 weekenden, 1 ingang per weekend. Volgorde aanpasbaar voor bewoners die al EV hebben.
Voor de installateur
Noodstop-architectuur — technisch bedradingsschema & acceptatiecriteria
Dit overzicht is bestemd voor de uitvoerend elektricien. Het bevat de volledige stuurkringbeschrijving, componentspecificaties met typenummers, het bedradingsschema op component-niveau en de acceptatiecriteria bij oplevering. Grondslag: art. 4.230a Bbl via art. 5.21d Bbl.
Systeemarchitectuur — twee garages, ster-topologie
Elke garage heeft een volledig autonome noodstopinstallatie: eigen 24 VDC-voeding, eigen veiligheidsrelais, eigen noodstopknop en eigen stuurverdeling met 4 takken. De stuurkabels lopen in ster-topologie — één afzonderlijke 2×2,5 mm² LIYY per woning, rechtstreeks van de klemmenstrip in de technische ruimte naar de uitschakelspoel in de privé-meterkast.
Een defect in één stuurkabel treft uitsluitend die woning; de overige takken blijven onberoerd. Omdat de shunt-tripleiding in rust spanningsloos is, is kabelbreuk zonder afzonderlijk supervisiecircuit niet zichtbaar via een gewone LED. De verplichte jaarlijkse test controleert daarom iedere woning.
Stuurspanning24 VDC
ActiveringstypeEnergize-to-trip
Takken per garage4 (uitbreidbaar)
ResetHandmatig (geen auto-reset)
| Garage | Bakken | Ketelhuizen | Loodsen | Max. deelnemers |
|---|---|---|---|---|
| Garage A | Bak 1 + Bak 2 | KH 1 (128, 126) + KH 2 (5) | Nr. 2–16 (even) | 18 |
| Garage B | Bak 3 + Bak 4 | KH 3 (17) + KH 4 | Nr. 18–36 (even) | 20 |
Technisch bedradingsschema — stuurkring per garage
Schaal niet op maat. Kleurcode: zwart = 400/230 VAC 3N~ vermogenskring, rood = 24 VDC stuurkring, gestippeld rood = BMI-contact NC, groen/geel = PE-rail, paars = relaisuitgang NO.
Werking stuurkring
Normale situatie (laden actief)
Noodstopknop NC-contact → GESLOTEN BMI NC-contact → GESLOTEN Veiligheidsrelais → BEKRACHTIGD Vermogensschakeltrap → OPEN (geen spanning op spoelen) Uitschakelspoel → niet aangetrokken Laadgroep-automaat → INGESCHAKELD Laadpaal → ACTIEF
Bij noodstop of BMI-alarm
NC-contact opent (knop of BMI)
Veiligheidsrelais → VALT AF
Vermogensschakeltrap → SLUIT
24 VDC → spoel (tot reset)
Uitschakelspoel → TREKT AAN
Laadgroep-automaat → VALT MECHANISCH UIT
Laadpaal → SPANNINGSLOOS
Reset: knop losdraaien → BMI resetten →
relais handmatig resetten →
automaat handmatig inschakelen
Let op voor de installateur: de relaislogica moet bij noodstop of BMI-alarm de DC-geschikte
vermogensschakeltrap laten sluiten. Leg relaistype, schakeltrap, DC-contactbelasting, activeringsduur en gelijktijdige
spoelbelasting vóór aanschaf vast; het veiligheidsrelais schakelt de gezamenlijke spoelstroom niet rechtstreeks.
Van schema naar echte componenten
Onderstaande voorbeelden zijn verkrijgbaar via de Nederlandse webshop Elektramat en maken formaat en uitvoering herkenbaar. Beschikbaarheid bij een leverancier is geen technische goedkeuring: de definitieve keuze volgt pas na berekening en controle van alle fabrikantgegevens.
In de kast
24 VDC DIN-rail voeding
230 VAC naar 24 VDC, 40 A/960 W en DIN-railmontage. Capaciteit is ruim voldoende als voorbeeld; DC-OK-contact en thermische inbouwvoorwaarden nog verifiëren.
Elektramat: Siemens 6EP1337-3BA00
In de kast
Veiligheidsrelais
24 VAC/DC, tweekanaals uitlezing, startingang, vijf onvertraagde veiligheidsuitgangen en Performance Level e. Stuurt alleen de vermogensschakeltrap.
Elektramat: Schneider XPSBAC14AP
In de kast
DC-vermogensschakeltrap
Alleen een vormvoorbeeld: 24-27 VDC spoel en 45 A AC-1. AC-1 bewijst niet dat dit product de 24 VDC-spoelbank en inschakelpiek mag schakelen.
Elektramat: Eaton DILMP45-01
In de kast
Zekeringklem per woning
Iedere sterleiding krijgt een eigen gezekerde en gelabelde uitgang. Meerdere smalle klemmen staan naast elkaar op één DIN-rail.
Elektramat: Weidmüller WSI6
Op de kastdeur
Handmatige resetdrukknop
Een aparte momentdrukknop op de reset-ingang van het veiligheidsrelais. Deze voorkomt automatische herstart na vrijgave van noodstop of BMI.
Elektramat: Schneider XB4BA61
Garage-ingang
Noodstopknop
Compleet geel bedieningsstation met rode vergrendelende draaiontgrendeling, 2× NC en hoge IP-bescherming. Duurzame labelplaat blijft vereist.
Elektramat: Schneider XALK178F
Geen los kastcomponent: de BMI-koppeling is het potentiaalvrije NC-relaiscontact van de bestaande
brandmeldinstallatie. Het concrete aansluit- of I/O-modulemodel wordt door de BMI-installateur bepaald.
Let op bij de categorie Elektramat relais 24 V:
“24 V” duidt daar meestal de bekrachtigingsspanning van het relais aan, niet de spanning en stroom die
de contacten veilig kunnen schakelen. De Hager ERD225 heeft bijvoorbeeld een 24 VAC-spoel en 230 VAC-contacten
met categorie AC-7a/AC-7b. Dit bewijst geen geschiktheid voor circa 25–30 A aan inductieve 24 VDC-spoellast.
Alleen toepassen wanneer de fabrikant een passende DC-contactrating en inschakelpiek expliciet bevestigt.
Componentspecificaties — centrale technische ruimte (per garage identiek)
| # | Component | Specificatie | Referentie | Alternatieven |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 24 VDC DIN-rail voeding | 230 VAC → 24 VDC; berekend op alle woningen tegelijk. Bij 20 × 27 W: minimaal 25 A / 600 W met aantoonbare reserve; 30 A / 720 W aanbevolen | Siemens SITOP PSU100M 6EP1337-3BA00, 24 V/40 A, als Nederlands verkrijgbaar voorbeeld | Definitief type selecteren na keuze uitschakelspoel, activeringsduur, DC-OK-signalering, omgevingstemperatuur en kabelberekening |
| 2 | Veiligheidsrelais | 2-kanaals, PLc/SIL 1, 24 VDC, 2× NC-ingang, handmatige reset verplicht; stuurt uitsluitend de vermogensschakeltrap | Schneider Harmony XPSBAC14AP, 24 VAC/DC, PL e | Pilz PNOZ s3 (750103), Phoenix Contact PSR-SCP-24DC/ESM4/2X1, Schmersal SRB-E-301ST |
| 3 | Noodstopknop | Paddestoel ø40 mm, rood, NC-contactblok, zelfvergrendelend (draaien), IP54, gele behuizing, label "NOODSTOP LAADPALEN" gegraveerd, montage 1,0–1,4 m | Schneider XALK178F, compleet geel station met 2× NC | Eaton M22-PV/KC11, ABB CP6-10R-01 |
| 4 | BMI-koppeling | Potentiaalvrij NC-contact brandmeldcentrale, max. 24 VDC / 100 mA, in serie met noodstopknop op relaisingang | Uitvoeren in overleg met NEN 2535-gecertificeerde BMI-installateur | |
| 5 | Stuurverdeling 4 takken | DIN-rail kast IP54, vier logisch gelabelde groepen en een individueel beveiligde uitgang per woning. Voor een 27 W-spoel is 2 A traag een voorlopig uitgangspunt | Weidmüller WSI6 zekeringklem als Nederlands verkrijgbaar vormvoorbeeld | Beveiligingswaarde en zekeringformaat onderbouwen met werkelijke spoelstroom en inschakelpiek |
| 6 | Vermogensschakeltrap | DC-geschikte contactor, vermogensrelais of elektronische schakeltrap voor de totale 24 VDC-spoelstroom en inschakelpiek | Eaton DILMP45-01 alleen als fysiek vormvoorbeeld; Elektramat vermeldt 45 A AC-1 | Gangbare “24 V-relais” met 230/250 VAC-contactrating zijn niet automatisch geschikt; DC-contactbelasting en inschakelpiek aantonen |
| 7 | Handmatige resetvoorziening | Externe momentdrukknop met 1× NO-contact op de reset-ingang van het veiligheidsrelais; auto-reset uitgeschakeld | Schneider XB4BA61, blauw, terugverend, 1× NO | Een laadgroep mag niet ingeschakeld blijven zolang noodstop of BMI-alarm actief is |
Componentspecificaties — per huishouden (identiek voor alle deelnemers)
| Component | Specificatie | Optie A | Optie B | Optie C |
|---|---|---|---|---|
| Installatieautomaat | 3P+N, 16 A, vierpolig, DIN-rail; B- of C-karakteristiek volgens fabrikant, kabelberekening en foutlusimpedantie | Eaton-serie, 4-polig 16 A | Schneider Acti9-serie, 4-polig 16 A | Hager-serie, 4-polig 16 A |
| Uitschakelspoel | 24 VDC, energize-to-trip, mechanisch en elektrisch passend op de gekozen vierpolige automaat/RCBO | Selecteren uit dezelfde productserie als het beveiligingstoestel; volledige 3P+N-afschakeling verifiëren | ||
| Aardlekbeveiliging | Vierpolig type B, of type A bij aantoonbaar geïntegreerde 6 mA DC-detectie in de laadpaal; type AC niet toepassen | Als aparte 4-polige RCCB + automaat of als gecombineerde 4-polige RCBO, volgens fabrikant | ||
| Stuurkabel | 2×2,5 mm² LIYY of NYM, meegetrokken in mantelbuis voedingskabel | Labels: STUURKABEL NOODSTOP — [nr] — [bak] — [tak] aan beide uiteinden |
||
Bekabeling — kritieke punten
- Stuurkabel meetrekken: bij elke aanleg van de voedingskabel wordt de stuurkabel 2×2,5 mm² gelijktijdig in dezelfde mantelbuis meegetrokken. Mantelbuis niet afsluiten voordat beide kabels aanwezig en doorgemeten zijn (continuïteitstest).
- Stuurkabel apart: nooit op dezelfde klem als 230 V-componenten. In de garage in kabelgoot, gescheiden compartiment van 230 V-kabels.
- Voedingskabel: YMvK-AS 5×6 mm², ø75 mm HDPE mantelbuis, 60 cm diep.
- Stuurkabel sectie: minimaal 2×2,5 mm². Bij 80 m is de lusweerstand bij 20 °C circa 1,18 Ω; voor een voorbeeldspoel van 27 W blijft indicatief circa 22,7 V over. Definitief verifiëren bij ontwerptemperatuur met het datablad van de gekozen spoel.
Acceptatiecriteria bij oplevering (SHALL BE VERIFIED)
De installatie wordt niet opgeleverd en de eindnota niet betaald totdat alle tests zijn uitgevoerd, gedocumenteerd en ondertekend door installateur én VVE-bestuur.
| Test | Procedure | Acceptatiecriterium | Documentatie |
|---|---|---|---|
| AC-01 Noodstoptest |
Alle automaten in, noodstopknop indrukken | 100% van automaten valt uit binnen 500 ms. Één automaat die niet uitschakelt = afwijzing. | Per woning: adres, tak, resultaat, tester, datum/tijd |
| AC-02 BMI-koppelingstest |
Simuleer brandalarm via BMI-installateur (testmodus) | Alle automaten vallen uit, identiek aan AC-01. BMI functioneert onafhankelijk van knop. | Handtekening BMI-installateur op testrapport verplicht |
| AC-03 Voedingsuitvaltest |
24 VDC voeding spanningsloos maken (zekering verwijderen) | Automaten blijven ingeschakeld; 24 V-indicatie dooft en de onafhankelijke voedingsstoring wordt zichtbaar of gemeld. | Werking storingsmelding en beheerprocedure vastleggen |
| AC-04 Reset-verificatie |
Na AC-01: probeer automaat in te schakelen zonder relais te resetten; dan handmatig resetten | Relais staat in resetstand (indicatie). Na handmatige reset is laden mogelijk. | Vastgelegd in testrapport |
| AC-05 Labelcontrole |
Visuele inspectie alle labels | Stuurkabellabels aanwezig aan beide uiteinden (nr + bak + tak). Noodstopknop "NOODSTOP LAADPALEN" ≥8 mm. Klemmenstrip compleet. Informatieplaat bij ingang aanwezig. | Afvinklijst in opleverdossier |
| AC-06 Opleverdossier |
Controleer compleetheid dossier | Eendraadschema, stuurstroomschema, kabelboek, componentenlijst met serienummers, testrapport, datasheets, relaisinstellingen — alle aanwezig. | Ondertekend door installateur + VVE-bestuur |
Jaarlijkse onderhoudsverplichting (NEN 3140)
- Jaarlijkse noodstoptest door gecertificeerd installateur of bevoegd persoon (identiek aan AC-01)
- Controle voedingsstatus, onafhankelijke storingsmelding en individuele uitgangsbeveiligingen
- Controle BMI-koppeling in overleg met BMI-beheerder
- Actualisering plattegrond bij ingang bij wijzigingen in deelnemers
- Resultaten vastleggen in logboek, bewaren minimaal 5 jaar
Reden: bij uitschakelspoel is kabelbreuk niet zichtbaar in normale werking. De jaarlijkse test is de enige borging dat de noodstop alle deelnemers bereikt.